Ορχάν Παμούκ: Ο Τζεβντέντ μπέη και γιοι του. 19


«Από πού τον ξέρεις τον Νεντίμ πασά;»

«Από πουθενά», απάντησε ο Τζεβντέτ μπέη. «Ένα βράδυ ήρθε στο μαγαζί μου. Είναι ο μοναδικός πασά που γνωρίζω. Εμείς στην οικογένεια μου δεν έχουμε πασάδες. Ο Νεντίμ μπέη με συμπάθησε, ας είναι καλά ο άνθρωπος. Χάρη σε αυτόν βρήκα αυτή την κοπέλα! Με ξέρεις καλά. Πώς θα μπορούσα να ξέρω ότι ο Σουκρού πασά έχει μια κόρη κατάλληλη για μένα; Ούτε έχω γνωστούς που θα μπορούσαν να μου πουν!» Ο Τζεβντέτ μπέη είχε σκύψει το κεφάλι, σαν μικρό, λυπημένο παιδί, που ζητάει τη στοργή του μεγαλύτερου αδελφού του.

Πλησίασε ο σερβιτόρος και τους έδωσε τον κατάλογο με τα φαγητά. «Τι θα πάρεις;» τον ρώτησε ο Φουάτ μπέη σαν μεγάλος αδελφός που θέλει να προστατέψει τον Τζεβντέτ από τον σερβιτόρο,.

Ο Τζεβντέτ μπέη, κάθε φορά που ερχόταν εδώ, χαιρόταν ν’ ανακαλύπτει τις μικρές απολαύσεις και τις επιθυμίες του. Είχε φάει, έστω από μια φορά,  τα περισσότερα φαγητά του καταλόγου, είχε μάθει κι αυτός, όπως όλοι εδώ, ότι υπήρχαν φαγητά που του άρεσαν, του άρεσαν πολύ, δεν του άρεσαν καθόλου, τα έβρισκε αδιάφορα. Με την βεβιότητα του ανθρώπου που έχει αποκτήσει συνήθειες, πρώτα παράγγειλε κρέας με σάλτσα, που του άρεσε πάρα πολύ, και λαδερές μελιτζάνες, έπειτα, διακινδυνεύοντας να δοκιμάσει κάτι καινούργιο, αποφάσισε να παραγγείλει κάτι που το λέγανε σουπανγκλέ.

Όταν έφυγε ο σερβιτόρος ο Φουάτ μπέη του έδειξε κάποιους που κάθονταν σ’  ένα τραπέζι κοντά στο παράθυρο, λίγο πιο πέρα. Ο χοντρός ήταν ο Γκαλίπ πασά, αυτός με το λευκό πρόσωπο ήταν ο διευθυντής Ανατολικών Σιδηροδρόμων ο Ουγκενέν, κι ο τρίτος ανάμεσά τους, ο αδύνατος με τα γυαλιά, ήταν ο  διερμηνέας. Ο Τζεβντέτ μπέη κοίταξε προσπαθώντας να εγκαταστήσει καλά στο νου του αυτά που έβλεπε. Έπειτα είπαν διάφορα. Ο Φουάτ μπέη του μίλησε για τις δουλειές του. Θυμήθηκαν, σαν μια ευχάριστη ανάμνηση, τα σχέδια τους για συνεταιρισμό. Ο σερβιτόρος έφερε τα φαγητά. Ο Φουάτ μπέη φάνηκε να χαίρεται πολύ. Αναφέρθηκε στις ιδιότητες των φαγητών που έτρωγε. Το μαντί που έφτιαχνε η μητέρα του, του άρεσε πολύ. Θυμόταν πώς το έφτιαχνε. Κιόλα αυτά τα διηγιότανε στον Τζεβντέτ μπέη με ύφος δάσκαλου, αλλά με πολλή αγάπη και μετριοφροσύνη. Έπειτα ανασήκωσε τα φρύδια του:

«Σήμερα είσαι κακόκεφος», είπε.

«Ο αδελφός μου είναι πολύ άρρωστος!»

«Μπα! Τι έχει;»

«Φυματίωση. Είναι πολύ βαριά. Μπορεί να πεθάνει, σήμερα, αύριο…»

«Πολύ λυπάμαι. Κι ο αδελφός σου είναι από κείνους, έτσι δεν είναι; Μου το ‘πες όταν γύρισε από το Παρίσι. Τέλος πάντων… Κρίμα αν είναι άρρωστος, αλλά και πάλι, πρέπει να είσαι περήφανος, που είναι ένας από κείνους!»

Ο Τζεβντέτ μπέη δεν του είχε πει ότι ο αδελφός του ήταν ένας από εκείνους. Κοίταξε με βλέμμα καχύποπτο το φίλο του.

«Μην φοβάσαι, αδελφέ μου. Εμένα φοβάσαι; Λίγο μυαλό να έχει κανείς, καταλαβαίνει. Δέκα χρόνια έμεινε στο Παρίσι. Ο αδελφός σου δεν είναι απόφοιτος της Στρατιωτικής Ιατρικής Σχολής; Επιπλέον είναι και δύστροπος και καβγατζής… Δεν θα είναι Νεότουρκος και τι θα είναι; Εσύ πρέπει να μάθεις να είσαι περήφανος γι’  αυτόν!»

«Είναι πολύ άρρωστος, φοβάμαι» είπε πάλι ο Τζεβντέτ μπέη. Είχε μείνει έκπληκτος με όσα του είπε ο φίλος του.

«Αντί να τον λυπάσαι, προσπάθησε να τον καταλάβεις», είπε ο Φουάτ μπέη.

«Τον καταλαβαίνω», είπε με κάποια επιφύλαξη ο Τζεβντέτ μπέη. «Σήμερα μάλιστα σκέφτηκα: Τον καταλαβαίνω, αλλά δεν μπορώ να του το δείξω».

«Ναι, επειδή η ζωή σου είναι τόσο  διαφορετική, που δεν σου επιτρέπει να του το δείξεις. Αν όμως κι οι δυο σας είχατε λίγο πιο ανοιχτό μυαλό, αν ήσασταν λίγο πιο ευέλικτοι, θα τα πηγαίνατε μια χαρά. Επειδή ο ένας  συμπληρώνει τον άλλο. Βλέπω όμως ότι δεν κατάλαβες τίποτα! Να σου εξηγήσω: Τι θέλουν ο αδελφός σου κι αυτοί που του μοιάζουν; Να εφαρμοστεί το σύνταγμα, να λειτουργήσει η εθνοσυνέλευση, να τελειώσει η τυραννία, να αποκτήσουμε ελευθερία, κι αν χρειαστεί να πέσει ο Αμπντουλχαμίτ. Εσύ τα φοβάσαι αυτά. Γιατί; Επειδή δεν τα καταλαβαίνεις, επειδή σου φαίνονται τρομακτικά! Επειδή δεν βλέπεις σε τι θα μπορούσαν να ωφελήσουν. Επειδή φοβάσαι τη μυστική αστυνομία του Αμπντουλχαμίτ, φοβάσαι μην μπλέξεις».

Advertisements
This entry was posted in Απόσπασμα and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s