Ορχάν Παμούκ: Ο Τζεβντέντ μπέη και γιοι του. 20


«Δεν ασχολήθηκα ποτέ με την πολιτική, κι επειδή είμαι έμπορος, δεν βλέπω ποια είναι η χρησιμότητα της πολιτικής!» είπε χαμηλόφωνα ο Τζεβντέτ μπέη.

«Εντάξει, εντάξει, τα ξέρω αυτά! Άκουσε με: Αν αποκτήσουμε την ελευθερία που διεκδικούν οι άλλοι, τι έχεις να χάσεις;» Και πρόσθεσε με ενθουσιασμό, αλλά και με κάποια δόση ανησυχίας, «Δεν έχεις να χάσεις τίποτα, μα τίποτα!»

«Δεν βλέπω ποια είναι η χρησιμότητα της πολιτικής!» επανέλαβε ο Τζεβντέτ μπέη.

«Αν είναι αυτός ο τρόπος σκέψης σου, για όλα μπορείς να έχεις μια λύση. Όμως δεν είναι έτσι. Αυτή είναι η ζωή; Δεν είναι. Λες ότι καταλαβαίνεις τον αδελφό σου, όμως δεν τον καταλαβαίνεις. Τι ζητάει αυτός; Ελευθερία, ανεξαρτησία, κι άλλα… ανάλογα. Σκέψου  λοιπόν: Δεν λέω να κάνεις κάτι! Σκέψου μόνο! Αν σκεφτείς, θα καταλάβεις! Δεν είναι τόσο φοβερό. Για τι ζούμε; Για το εμπόριο, για τα λεφτά.  Όχι, δεν είναι έτσι. Για μια οικογένεια,  για ένα σπίτι, για να κάνουμε παιδιά… Γι’  αυτά. Όταν όμως δεν υπάρχει ελευθερία, ακόμη κι αυτά δύσκολα τ’ αποκτούμε. Θα ήταν άσχημα, αν όλα ήταν ελεύθερα, όπως στην Ευρώπη; Τις γυναίκες μας τις έχουμε σκλάβες, όποιον δεν νηστεύει το ραμαζάνι τον τρέχουνε στα δικαστήρια… Και το χειρότερο! Το χειρότερο είναι αυτό: Εξαιτίας των απαρχαιωμένων κανόνων και παραδόσεων, όσοι ασχολούνται με το εμπόριο δεν είναι Μουσουλμάνοι όπως εσύ κι εγώ, είναι Ρωμιοί, Αρμεναίοι, Εβραίοι. Ούτε κι εγώ, άλλωστε, δεν θεωρούμαι ακριβώς Μουσουλμάνος! Άρα είσαι μόνος σου!»

«Ναι, σωστά», είπε ο Τζεβντέτ μπέη. «Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να ασχολούμαι με αυτά! Εγώ δεν μπορώ να είμαι εναντίον του πατισάχ μου!»

«Ρε, φίλε, ποιος σου λέει να είσαι εναντίον του! Εσύ δεν θέλεις το καλό της πατρίδας σου; Έστω, κάποια μεταρρύθμιση, ή δεν θέλεις ούτε αυτό;»

«Δεν βλέπω κανένα όφελος… Ωραία! Κι αν δω τι έγινε;»

«Πώς είναι δυνατό να μη βλέπεις; Δηλαδή κατά τη γνώμη σου όλα εδώ, σε αυτή τη χώρα, σε αυτή τη γη είναι άψογα και καλά; Όλα πρέπει να μείνουν όπως είναι; Αυτό μου λες, Τζεβντέτ;»

«Δεν λέω αυτό!»

«Τι λες, λοιπόν; Κοίτα να δεις. Τα πράγματα εδώ είναι άσχημα. Δεν έχουμε ελευθερία, το κράτος βρίσκεται σε κακή κατάσταση, παντού σαπίλα ΄ τα ξέρεις αυτά, δεν τα ξέρεις; Αφού λοιπόν τα ξέρεις… Έλα, παιδί μου, πάρε πια τα πιάτα. Αφού λοιπόν τα ξέρεις αυτά, πρέπει να θέλεις κι εσύ να προχωρήσουμε, να τους μοιάσουμε λίγο, να μοιάσουμε λίγο με τους Ευρωπαίους! Αυτό όμως δεν σημαίνει απλά, καθόμαστε και τρώμε με τούτους εδώ τους ξιπασμένους. Και φυσικά δεν σημαίνει χορεύουμε, μιλάμε γαλλικά, φοράμε καπέλο… Σημαίνει θέλω ελευθερία, ανεξαρτησία… Λοιπόν, τι λες;»

Ο Τζεβντέτ μπέη χαμογέλασε: «Λέω πως σαν έμπορος που είμαι, δεν πρέπει να ανακατεύομαι με αυτά!»

«Ώστε έτσι, συμφεροντολόγε έμπορα! Είσαι σκληρός! Καταλαβαίνεις, αλλά προσποιείσαι πως δεν καταλαβαίνεις. Πες μου όμως, Τζεβντέτ, ζωή για σένα είναι κερδίζω λεφτά και κάνω οικογένεια;»

Ο Τζεβντέ μπέη θυμήθηκε την οικογένεια που είχε σκοπό να κάνει και χαμογέλασε για άλλη μια φορά. «Δεν είναι λίγα αυτά!»

Αλλά κι ο Φουάτ μπέη δεν μπόρεσε να κρατηθεί, χαμογέλασε, «Είσαι πολύ αποφασιστικός άνθρωπος! Με κατέπληξες! Κάνεις όμως ένα λάθος, θα σου πω τι, για να μην μου λες μετά ότι δεν σε προειδοποίησα!»

Ο Τζεβντέτ μπέη έσμιξε τα φρύδια του, «Για ποιο πράγμα;»

Ο Φουάτ μπέη, που απολάμβανε να βλέπει τον Τζεβντέτ μπέη να περιμένει γεμάτος αγωνία, άναψε πολύ αργά ένα τσιγάρο και είπε, «Παντρεύεσαι πολύ νωρίς!»

«Χα! Αυτό είναι το λάθος; Μπα, έχω αργήσει!»

«Νομίζεις πως άργησες, κάνεις λάθος… Έπρεπε να περιμένεις λίγο ακόμη. Αν περιμένεις, θα κάνεις καλύτερο γάμο. Περίμενε λίγο, προσπάθησε να καταλάβεις τους Νεότουρκους, και θα δεις μετά πόσο καλύτερα θα είναι όλα για σένα!»

«Σε φοβάμαι», είπε γελώντας ο Τζεβντέτ μπέη, «Κι εσύ Νεότουρκος είσαι. Φαίνεται από κάθε λέξη σου!»

«Γέλα εσύ. Όμως βιάζεσαι. Άκου με, προσεκτικά. Ο Αμπντουλχαμίτ σε λίγο καιρό ή θα φύγει, ή θα πεθάνει. Μετά…» Σώπασε περιμένοντας το σερβιτόρο με τα πιάτα του γλυκού. «Μετά οι Νεότουρκοι θ’ αποκτήσουν πολλή δύναμη. Θα γίνουν αυτοί εξουσία. Βλέπω ότι αμφιβάλλεις. Αλήθεια σου λέω. Είναι γνωστά αυτά…»

Advertisements
This entry was posted in Απόσπασμα and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s